Zasady ocieplania przegród

Współcześnie projektowane domy jednorodzinne, a szczególnie domy pasywne, powinny przypominać termos, zarówno pod względem budowy jak i właściwości. Oznacza to, że muszą mieć bardzo wytrzymałą konstrukcję, doskonałą szczelność oraz izolacyjność cieplną. Poza tym, wszystkie elementy budynku muszą być zaprojektowane i wybudowane zgodnie z obowiązującymi normami.

Porównanie izolacyjności termicznej przegród zewnętrznych we współcześnie budowanych domach jednorodzinnych.

Rodzaj przegrody Maks. wartość współczynnika przenikania ciepła Uk [W/m²K]*
Dom zgodny z przepisami Dom pasywny
Ściany zewnętrzne 0,30 (0,25) 0,15 (0,10)
Okna 2,90 (1,30) 1,00 (0,80)
Dach lub stropodach 0,|0 (0,20) 0,15 (0,10)
Strop nad piwnicą 0,00 (0,33) 0,15
* W nawiasach podano wartości uznawane za porządane

 

W domu pasywnym spełnienie kryterium izolacyjności termicznej jest dość trudne przy zachowaniu rozsądnej grubości przegrody. Dla przykładu ściana z betonu komórkowego bez ocieplenia, odmiany 400 musiałaby mieć grubość przynajmniej 72 cm a z cegły pełnej, aż 5 m! Z tego względu bardziej opłaca się budować przegrody z uwzględnieniem ocieplenia. Wtedy stosunkowo cienka, ale wytrzymała ściana nośna lub płyta budynku i odpowiedniej grubości ocieplenie zajmie 40-55 cm, co oczywiście jest do zaakceptowania.

Obliczenie izolacyjności termicznej przegrody, czyli współczynnika przenikania ciepła U [W/m²K] jest dość łatwe. Polega na obliczeniu oporu cieplnego R [m²K/W] oddzielnie dla każdej warstwy. W tym celu należy podzielić grubość materiału d [m], przez odpowiadający mu współczynnik przewodzenia ciepła X [W/mK]  czyli:

R=d/λ

Otrzymane wyniki sumuje się i jeszcze dodaje wartości tzw. oporów przejmowania ciepła na powierzchni wewnętrznej Rsi [m2 K/W] i zewnętrznej Rse [m2K/W], które zależą od kierunku przepływu ciepła:

•    w górę, czyli przez strop lub dach Rsi+Rse = 0,10+0,04 = 0,14,

•    poziomo, czyli przez ściany zewnętrzne Rsi+Rse = 0,13+0,04 = 0,17,

•    w dół, czyli przez podłogę lub strop nad piwnicą Rsi+Rse = 0,17+0,04 = 0,21

W ten sposób uzyskuje się całkowity opór cieplny przegrody Rt [m2K/W], czyli:

Rt= Rsi+R,+R2+…+Rn+Rse

Odwrotność całkowitego oporu cieplnego jest obliczanym właśnie współczynnikiem przenikania ciepła przegrody U0 [W/m²K], czyli U0=l/Rt Oczywiście otrzymany wynik nie uwzględnia ewentualnych mostków termicznych. Ich obliczenie jest dość skomplikowane, a stosowanie dozwolonych uproszczeń w odniesieniu do Domu Pasywnego nie ma sensu, ponieważ spowodowałoby zwiększenie wyników o 30 – 150%. Należy zatem przyjąć, że wynik jest poprawny dla części pełnej przegrody.

Trzeba jednak wiedzieć, że inwestor nie musi nic liczyć. Należy to bowiem do zadań projektanta. Natomiast do sprawdzenia poprawności wyników lub tylko zorientowania się w wymaganej grubości termoizolacji wystarczy skorzystać z tabeli .

Przy obliczaniu grubości termoizolacji nie uwzględniono innych warstw (nośnych, osłonowych, wykończeniowych), które zwykle w niewielkim stopniu wpływają na polepszenie właściwości cieplnych przegrody.

Porównanie wybranych materiałów termoizolacyjnych

Materiał Gęstość[kg/m3] Współczynnik przewodzenia ciepła X [W/mK]* Grubość dla U=0,15W/mzK [cm] Grubość dla U=0,10W/m l< [cm]
Słoma 300 0,08 52 79
Trzcina 2R250KSS 0,07 45 69
Szkłopiankowe 180 0,07 45 69
Płytykorkowe 150 0,045 2944
Filcizolacyjny 300 0,06 39 59
Pianka 30-50 0,035 23 34
poliuretanowa 50-150 0,045 29 44
Włóknacelulozy 30-65 0,042 27 41
Styropian 10 0,045 29 44
12 0,043 28 42
15-40 0,040 26 39
Wełna 40-80 0,045 29 44
mineralna 100-160 0,040 27 41
Wataszklana 60-100 0,045 29 44
Wiórydrzewne 150 0,07 45 69
* W tabeli padano wartości współczynnika przewodzenia ciepła zgodne z normą PN

Na przykład ściana dwuwarstwowa z bloczków wapienno-piaskowych grubości 18 cm, ocieplona wełną mineralną grubości 27 cm charakteryzuje się współczynnikiem przenikania ciepła Uο=0,146 W/(m2 K). Zastosowanie w obliczeniach niższych wartości współczynników (deklarowanych przez niektórych producentów materiałów) może spowodować zmniejszenie grubości izolacji do około 20 cm. Jednak w Domu Pasywnym nawet wtedy warto zaprojektować ocieplenie grubości 25 – 35 cm, aby osiągnąć jak najlepszą izolacyjność przegrody.

Murowanie w warunkach zimowych

Z bloczków YTONG można murować w warunkach zimowych, w temperaturach poniżej +5°C, po spełnieniu dodatkowych wymagań podanych w dalszej części rozdziału. Decyzję o podjęciu prac może podjąć kierownik budowy lub inspektor nadzoru, który jest w stanie ocenić możliwość prawidłowego ich wykonania i ponosi pełną odpowiedzialność za wydaną decyzję o rozpoczęciu murowania. Bloczki stosowane do murowania nie mogą być pokryte szronem ani przemarznięte. Oznacza to, że bloczki nie mogą znajdować się w temperaturze niższej niż -2°C przez okres dłuższy niż 24 godziny i dlatego też zaleca się je przechowywać w oryginalnych opakowaniach, w pomieszczeniach o temperaturze dodatniej. Do murowania w warunkach zimowych zaleca się stosować specjalną zaprawę „zimową”. Pozwala ona murować w warunkach „lekkiej” zimy, przy temperaturach spadających okresowo do -6°C. Przed przystąpieniem do murowania należy sprawdzić, czy mur wykonany poprzedniego dnia związał prawidłowo. Sprawdzenie tego dokonuje się przez poziome, silne uderzenie gumowym młotkiem w bloczek wierzchniej warstwy muru. Jeżeli uderzenie nie spowoduje odspojenia bloczka, to murowanie można kontynuować.

Prac murarskich nie można prowadzić:
•    przy temperaturze niższej niż -6°C; do prac można przystąpić dopiero, gdy temperatura otoczenia muru przez co najmniej 48 godzin będzie wyższa niż +2°C
•    na przemarzniętym murze, za który uważa się mur po 48-godzinnym przebywaniu w temperaturze, która jest niższa niż -2°C,
•    podczas opadów atmosferycznych; świeżo wykonany mur należy zabezpieczyć osłoną np. z brezentu czy mat ze słomy przed zbyt szybkim jego wychłodzeniem. Mur wykonany w warunkach zimowych może być obciążony parciem gruntu lub działaniem silnego wiatru dopiero po około tygodniowym występowaniu temperatur dodatnich; do tego czasu mur powinien być zabezpieczony przed działaniem tych obciążeń poziomych.

W trakcie dokonywania odbioru szczególną uwagę należy zwrócić na:
– spoiny pionowe i poziome pomiędzy poszczególnymi elementami, spoiny nie mogą być większe niż 3 mm,
– ściany konstrukcyjne muszą być przewiązane wiązaniem murarskim, niedozwolone jest zostawianie strzępi i późniejsze domurowanie ścian.

Stare podłoża

Stare podłoża

Jakie uszkodzenia starej powłoki, stanowiącej podłoże nowej, najeży sprawdzić przed jej ponowną obróbką?
Przed nałożeniem nowej powłoki należy sprawdzić następujące uszkodzenia starej powłoki:
1)    zabrudzenie;
2)    odbarwienie, zagrzybienie, omszenie;
3)    zwapnienie;
4)    niewystarczająca przyczepność;
5)    zarysowania;
6)    obecność pęcherzy;
7)    obecność wykwitów;
8)    niewłaściwa struktura spoiwa.

Proszę wymienić możliwości badania przyczepności powłoki do podłoża. Przyczepność powłoki do podłoża można określić za pomocą następujących badan:
1)    próby zarysowania;
2)    cięcia zygzakiem;
3)    próby z taśmą przylepną;
4)    aparatem do badania przyczepności.

W jaki sposób na elewacji można odróżnić farbę mineralną od powłoki organicznej?
Powłoki organiczne ulegają spaleniu w czasie próby palenia. Powłoki organiczne są rozpuszczalne w zmywaczach.

Proszę opisać badanie umożliwiające odróżnienie powłoki z farby krzemianowej od wapiennej.
Badanie rodzaju farby wykonuje się przy użyciu kwasu solnego. Przy zmywaniu farby wapiennej występuje silne burzenie się, ponieważ kwas solny wypiera z węglanu wapnia kwas węglowy. Przy zmywaniu farby krzemianowej takiego burzenia się nie obserwuje. W tej próbie oddziela się tylko dwutlenek węgla z węglanu wapnia (kreda), będącego wypełniaczem.

Jak można na elewacji budynku odróżnić powłokę z farby dyspersyjnej od powłoki z farby rozpuszczalnikowej?
Farby dyspersyjne są rozpuszczane przez rozpuszczalniki nitrowe. Powłoki z farb rozpuszczalnikowych są rozpuszczane także przez benzynę lakową.

Jak można stwierdzić, czy okno zostało pomalowane farbą alkidową, czy dyspersyjną?
Powłoki z farb dyspersyjnych są silnie rozpuszczane przez rozpuszczalniki nitrowe, natomiast powłoki alkidowe rozpuszczają się słabo.

Proszę opisać proste doświadczenie, za pomocą którego można rozpoznać termoplastyczną powlokę akrylową. Szmatką zwilżoną rozcieńczalnikiem nitrowym pociera się w niewidocznym miejscu, np. w strefie silnika samochodowego. Jeśli jest to powłoka z lakieru akrylowego, zostanie ona rozpuszczona przez rozcieńczalnik nitrowy.

Jak można na samochodzie odróżnić dwuwarstwową powlokę lakierniczą typu „metalik” od takiej samej powłoki, ale jednowarstwowej?
Rozróżnienie takie jest możliwe przez wykonanie próby szlifowania. Jeśli woda przy szlifowaniu na mokro barwi się z odcieniem metalicznym, jest to powłoka jednowarstwowa.
Jeśli jest to powłoka dwuwarstwowa, zeszlifowaniu ulega tylko warstwa lakieru bezbarwnego. Woda przy szlifowaniu na mokro barwi się wówczas tylko na biało.

Cynk i stal cynkowana

Cynk i stal cynkowana

Jakie rozróżnia się rodzaje cynkowania? Jaka jest zwykle grubość powłoki cynkowej?
Najczęściej, rodzaje cynkowania i standardowe grubości warstwy powłoki cynkowej są następujące:

 

Rodzaj cynkowania Grubość powłoki
Cynkowanie na gorąco na pojedynczych przedmiotach 50-80 μm; na blachach stalowych (w przypadku cynkowania taśmowego) zwykle po ok. 20 μm z każdej strony;

na taśmie stalowej (szerokości poniżej 60 mm) – z każdej strony 20-70 μm

Cynkowanie elektrolityczne na elementach budowlanych ok. 2,5 μm; na małych elementach (śrubach i okuciach) 5 – 25 μm
Cynkowanie natryskowe ok. 100 μm

Jak można rozpoznać różne rodzaje cynkowania?
Elementy cynkowane na gorąco rozpoznaje się zwykle po kwieciście wzorzystych smugach na powierzchni. Te wzorzyste smugi świadczą o obecności czysto cynkowej, cienkiej powłoki. Mogą być mniej lub bardziej wyraźne. Podczas cynkowania elektrolitycznego tworzy się jednorodna, srebrzyście błyszcząca powierzchnia. Cynkowanie natryskowe rozpoznaje się po chropowatej powierzchni.

W jaki sposób powloką cynkowa chroni blachę stalową?
Cynk jest mniej obojętny niż pokryta nim blacha stalowa (w galwanicznym szeregu napięciowym). W przypadku występowania czynników sprzyjających korozji, np. kwaśnego deszczu, cynk ulega rozpuszczaniu. Zachodzący tu proces elektrochemiczny chroni blachę stalową przed korozją, natomiast powłoka cynkowa powoli się rozpuszcza.

4.Proszę wymienić produkty korozji cynku i wyjaśnić ich powstawanie
Produkty korozji cynku i ich powstawanie są następujące:

stępujące:

Produkty korozji cynku Powstawanie
Tlenek cynku (ZnO) tworzy się na powietrzu dość szybko; cienka warstwa tlenku cynku chroni leżący pod nią materiał
Zasadowy węglan cynku [ZnC03 • Zn(OH)] tworzy się w czystym powietrzu na warstwie tlenku cynku; warstwa tego związku zwiększa skuteczność ochrony przed korozją
Biała rdza tworzy się przy zwiększonej wilgotności, w wyniku korozji elektrochemicznej; jest to związek o złożonym składzie
Rozpuszczalne sole cynku (np. ZnSO4) chlorki i siarczany powstają pod wpływem zanieczyszczeń przemysłowych; warstwa ochronna cynku jest przez nie rozpuszczana

Na jakie wady podłoża z blach stalowych cynkowanych należy zwrócić uwagę przy jego badaniu?
W badaniu podłoża z blach stalowych cynkowanych należy zwrócić uwagę na zabrudzenia, obecność produktów korozji, tłuszczów, olejów, farb napisów i stempli, zanieczyszczeń zaprawą, uszkodzeń mechanicznych, obecność luźnych cząstek oraz na prawidłowość obrobienia miejsc spawów i zgrzewów.